ARHIVI KOJI RUŠE MITOVE: CRNA GORA, OSMANSKO CARSTVO I ISTINA KOJA SE PREĆUTKUJE
(15 riječi)
Da bi se jednom zauvijek srušio mit o „istorijskom jedinstvu“ Crnogoraca
i Srba, dovoljno je pročitati nekoliko desetina stranica autentičnog
osmanskog arhivskog materijala. Arhivi ne poznaju ideologiju ni
propagandu oni bilježe činjenice.
Osmanski defteri, fermani i administrativni zapisi jasno razdvajaju Crnu
Goru od srpskih zemalja administrativno, politički i vojno. Dok su
srpske oblasti bile duboko integrisane u osmanski poreski i feudalni
sistem, Crna Gora je postojala izvan njega: kao
poseban, autonoman i trajno nepokoren prostor. Ta razlika nije nijansa,
već suština.
Osmanska imperija nikada nije pokušala da poništi crnogorsku
nezavisnost, niti da ukine Crnogorsku crkvu. Crnogorska crkva nije
nastala po nalogu sultana ili bilo koje strane vlasti, već je bila
autentična institucija, neraskidivo vezana za državu i narod.
Sultani, veliki veziri i paše poštovali su Crnu Goru i njene vladare.
Najjasniji primjer je knjaz, a potom kralj Nikola Petrović, jedini
balkanski vladar koji je dva puta zvanično posjetio sultana Abdulhamida u
Carigradu, uz najveće osmanske počasti. Sultan
je lično priredio večeru u njegovu čast, u prisustvu najviših paša i
velikih vezira, držeći mu čak i čas istorije o Crnoj Gori.
Osim večere, Knjazu Nikoli su darovani dvije jahte, uniforme za
Perjanike, poseban konac za dvorske uniforme, i dvorac na Bosforu. Sve
to jasno pokazuje poštovanje prema državnosti i vojnoj tradiciji Crne
Gore. Posebnu ulogu u ovom priznanju imao je Abdulhamidov
zet, Šemsi Paša Biševac, koji je doprinio tome da Knjaz Nikola i Crna
Gora budu uvršteni među najpriviligovanije i nezavisne države Evrope
položaj koji nijedna druga balkanska država tada nije imala.
Za istraživače istorije, fascinantna je činjenica da su 110–115 miliona
perfektno sređenih arhivskih stranica Osmanskog carstva deponovane u
Vojni osmanski arhiv u Istanbulu, uključujući podatke o Crnoj Gori i
njenom jedinstvenom statusu. Ovi izvori jasno potvrđuju
autonomiju, međunarodni ugled i poštovanje koje je država i njen narod
uživao.
Uprkos ovim dokazima, kasniji narativi pokušali su da Crnu Goru i
Crnogorce svode na „ogranke srpstva“. Kada nema arhiva stvaraju se
legende. Kada nema dokaza proizvode se parole. Istorija se ne piše po
potrebi, već po izvorima.
Ko god je spreman da čita, moraće da prihvati ono što arhivi pišu: Crna
Gora nije bila Srbija, Crnogorci nijesu bili Srbi i nikada im to nije
nametnuto. Sve ostalo je politika ne istorija.
Autor: Nikola K. Čelebić
1 Komentara
dewa poker Postavljeno 05-01-2026 07:20:46
Dewa Poker provides fast performance and reliable service. dewapoker
Odgovori ⇾