Mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve (CPC) Mihailo obratio se vaseljenskom patrijarhu Vartolomeju, i izrazio podršku njegovoj ulozi u očuvanju pravoslavne sabornosti, ali i otvara pitanje sopstvenog kanonskog statusa i položaja Crnogorske pravoslavne crkve.

U pismu, Mihailo naglašava da CPC, njen klir i vjerni narod sa dubokim poštovanjem prepoznaju istorijsku ulogu Majke Crkve Carigradske i ličnu misiju patrijarha Vartolomeja u savremenom pravoslavlju. On patrijarhovu službu vidi kao nastavak vizije patrijaraha Atinagore I i Dimitrija I, čiji su rad, kako navodi, obilježili pomirenje, dijalog i saborno jedinstvo.

Poseban akcenat stavljen je na podršku patrijarhovim ekumenskim i međuhrišćanskim naporima, kao i na njegovu ulogu u priznanju autokefalnosti Pravoslavne crkve Ukrajine. Mihailo upozorava da se u posljednje vrijeme intenziviraju, kako navodi, sinhronizovane i perfidne kampanje usmjerene na diskreditaciju patrijarha Vartolomeja, iza kojih, prema njegovim riječima, stoje ruski bezbjednosni i crkveno-politički centri moći. Prema ocjeni CPC-a, cilj tih kampanja je slabljenje vaseljenskog patrijarha i njegovog autoriteta u širem pravoslavnom svijetu, uključujući Balkan i Baltik.

Mitropolit CPC ističe da se i Crna Gora i Crnogorska pravoslavna crkva decenijama suočavaju sa sličnim pritiscima, dezinformacijama i, kako tvrdi, zloupotrebom pravoslavlja u političke svrhe, zbog čega obraćanje patrijarhu vidi kao čin solidarnosti i svjedočenje zajedničkog stradanja.

Dio pisma posvećen je ličnom slučaju mitropolita Mihaila i njegovom isključenju iz okrilja Vaseljenske patrijaršije. On podsjeća da su mu tada stavljene na teret dvije optužbe: pristupanje „sekti Antonija Abramovića“ bez kanonskog otpusta i narušavanje kanonskog jedinstva Srpske pravoslavne crkve. Te optužbe on odbacuje kao neosnovane, navodeći da se njegov kanonski put odvijao u okviru Vaseljenske patrijaršije, a ne jurisdikcije SPC-a.

„Optužba o narušavanju jedinstva Srpske pravoslavne crkve kanonski je, istorijski i pravno neutemeljena“, navodi mitropolit Mihailo, dodajući da je spreman, u poznim godinama života, da preispita sve svoje postupke pred Bogom i Crkvom.

On naglašava da je bio na čelu pokreta za obnovu autokefalnosti Crnogorske pravoslavne crkve i da se suprotstavlja, kako navodi, „velikosrpskom svetosavskom etnofiletizmu“, koji vidi kao političko sredstvo asimilacije Crnogoraca. Ukoliko se to smatra njegovim najvećim grijehom, poručuje da je spreman „da taj krst nosi do kraja“.

Mitropolit Mihailo poručuje da je spreman da se pojavi pred kanonskim sudom Vaseljenske patrijaršije, ističući da do takvog postupka do sada nikada nije došlo. On traži da se sve optužbe razmotre „javno, pravedno, nepristrasno i u duhu svetih kanona“, uvjeren da iza njih često ne stoji briga za kanonski poredak, već interes onih koji, kako tvrdi, pravoslavlje brane od Vaseljenske patrijaršije.

CPC predlaže formiranje multidisciplinarne komisije sastavljene od kanonista, istoričara, pravnika i sociologa, koja bi Vaseljenskoj patrijaršiji predstavila stanje u Crnoj Gori, uključujući, kako se navodi, diskriminaciju nesrpskog pravoslavnog stanovništva.

Mitropolit Mihailo zaključuje da CPC teži punom i jasnom kanonskom jedinstvu sa Vaseljenskom patrijaršijom i izražava uvjerenje da se pod omoforom patrijarha Vartolomeja može doći do trajnog rješenja statusa CPC-a, bez pritisaka, prijetnji i propagande, u duhu istine, pravde i kanonskog poretka.