Društvo

Dušan Ičević

ČOJSTVENE CRNOGORKE

Maj 26, 2026 0 Komentara

(15 riječi)

 

Čojstvo je opšteljudska osobenost. Čojstvo je u suštini ljudski odnos, odnos sa Drugim, sa drugima. Sa sobom u sebi, čovjek stupa u ljudski odnos sa svima.

Čojstvo je cjelina čovjeka: muško i žensko podjednako. Vrhunsko mjerilo čojstva je u odnosu prema ženi. F. Engels je emancipaciju društva cijenio odnosom prema ženi. Čojstvo i jeste sposobnost društva da sve jedinke zajednice budu ravnopravne.

U crnogorskome čojstvu jednako su Crnogorci i Crnogorke. Zajedno stvaraju uzore i vrline. Ponekad Crnogorke uče Crnogorce čojstvu. Pravedno/pravično je, i istinito, da se u kontekst i kompleks Čojstva “uvede” Crnogorka. Navode se ugledni primjeri čojstvenosti Crnogorki. Čojstvo se polno ne razdvaja i ne razlikuje.

Orne borne/borbene mirotvorne zorne zorke Crnogorke su uveličale svojstva čojstva. Crnogorke su najviše održale Crnu Goru: rađale, radile, vaspitavale, njivile, kad je ustrebalo i ratovale… Crnogorke su bile, i ostale: temelj kuće, doma. One su uzorite za svojstva čojstva. Netačni su stereotipi o potlačenoj i obespravljenoj Crnogorki.

Crnogorka je još veće čudeso od Crnogorca. Zapravo, Crnogorke su stvorile Crnu Goru.

Zastupam mišljenje da su i muškarac i žena: Č/čovjek. Čovjek je i muškoga i ženskoga roda. Čovječanstvo je skup svih jedinki oba pola. Polno, i rodno, razdvojeni su i različiti. Žena je i M/majka. Priroda je obdarila Ženu da bude rodna i porodna. Majka je u Crnoj Gori svetinja. U Crnoj Gori je i sestra vrijednosno osobita, posebno po sestrinskoj ljubavi prema bratu.

Posebno navodim primjere čojstva Crnogorki u svakodnevom životu i u ratovanju protiv tuđina.

Crnogorke heroine su uzor.

Crnogorke su odvajkada zajedno ratovale sa muškarcima i borile se za slobodu.

U Drugome svjetskome ratu od Trinaestojulskoga ustanka 1941. godine protiv okupatora, u Narodno-olobodilačkoj i antiašističkoj borbi ravopravno su vojevale mlade Crnogorke. Mnoge su zatvarane i suđene na robiju i na pogubljenje. Osuđene od okupatora i domaćih izdajnika, birale su kako će umrijeti. Izdvajam dvije Cetinjanke:

Jelena Ćetković rođena je 1916. godine na  Cetinju. U početku Narodno-oslobodilačke borbe bila je u jednome partizanskome odredu u Bosni. U Beogradskoj partijskoj organizaciji bila je jedna od najistaknutijih žena komunista. Postala je vođa pokreta otpora u okupiranome Beogradu. U teškim uslovima ilegalnog rada i otpora u glavnom gradu, u kome je pored okupatora delovao veliki policijski aparat domaćih izdajnika, agenata i špijuna, bila je organizator brojnih akcija Partije. Organizovana je atentat na ozloglašenoga agenta Specijalne policije Đorđa Kosmajca. Uhapšena je nekoliko dana uoči planiranog atentata, 3. marta 1942. godine. Jelena je prilikom istrage zvjerski mučena, jer je policija saznala da je ona rukovodila beogradskom organizacijom KPJ. Međutim, doživela je, skoro polumrtva, dan atentata na zloglasnog upravnika logora. Pošto isljednici nijesu uspjeli da je nateraju da išta otkrije o organizaciji KPJ u Beogradu ostala je nepokretna i na ivici smrti, zbog teške povrede kičme i upornog batinanja po stopalima. Paralisana od teškog mučenja, prebačena je aprila 1942. godine u ćebetu u Banjički logor, gdje je provela godinu dana u teškim uslovima. Strijeljana je 14. maja 1943. godine. Za narodnoga heroja je proglašena 5. jula 1952. godine.

Vukosava Mićunović rođena je 1921. godine u Velestovu, opština Cetinje. U toku Trinaestojulskoga ustanka kao omladinka  učestvovala u brojnim akcijama. Za mnoge podvige tokom rata bila je pohvaljena i od Vrhovnoga komandanta Josipa Broza Tita. Nakon bitke na Vilića Guvnu, ostao je prepolovljeni bataljon: poginula su 34 proletera, a osamdeset je ranjeno. Kada je trebalo izvući ranjenike i spasiti drugove koji su ranjeni ležali na bojištu, jedina se Vukosava javila. Kakav je osjećaj dobiti zvanje narodnoga heroja, naročito ako ste žena, Vukosava je rekla da je to “isto što i muškarcu – čast. Nakon rata bila je aktivni društveno-politički radnik. Bila je prva žena ministar u Crnoj Gori. U crnogorskome parlamentu bila je poslanik u četiri saziva, a jednom je birana i za poslanika Savezne skupštine. Doživjela je duboku starost od 95 godina. Kroz neprijateljske logore i zatvore prošlo je 12.108 žena, strijeljane su ili obješene 1745 Crnogorke. (Jelena Petrović, Crnogorske heroine, http://www.plavazvijezda.com/crnogorske-heroine/, http://www.muzejzena.me/leksikon.4.leksikon.html,Vikipedija)

Značajno je da u NOR-u i antifašističkoj borbi nijedna partizanka nije izdala.

Zaslužile su Crnogorke da im se podigne veliki spomenik nasred Crne Gore.

Crnogorkama bi za sve valjalo podići spomenik nasred Crne Gore. One nijesu ni karijatide Njegoševa spomenika, ni odaliske, ni mitske Amazonke, nego prave žene životvorne živorodne živodajne

Crnogorke su spomenik same sebe/i

Izvod, sažet, iz moje knjige Čojtvo, Podgorica 2017, str. 7-8, 89-110

 Neposredan povod za tekst su gadosti o Cetnjankama u dokumentarnom  filmu “Referendum – priča o izmišljenoj slobodi“, objavljenom u Srbiji i na nacionalnim frekvencijama u Crnoj Gori (TV Adria i TV Prva)

U posebnom tekstu poričem krivotvorine o srpskom oslobađanju Crne Gore i o Podgoričkoj skupštini 1918. godine.