Politika

Ko su Srbi?

Jun 28, 2026 1 Komentara

(15 riječi)

Dušan Ičević

 Samosvojni nacionalni karakteri Srba i Crnogoraca naučno mogu da se razmatraju odvojeno i naporedo. Počinjem sa Srbima.

Srbi i Crnogoraci odvojeno

Dovijaju se Srbi kako da sebe uveličaju, Najviše u Nebeski narod, što posebno razmatrm. U svakodnevnom životu: od 4 ocila napravili su 4 S/ Samo sloga Srbina spasava. Okolni narodi potiho: Ne daj, Bože, da se Srbi slože! Ponavlja se: Ko to kaže, ko to laže, Srbija je mala,

Nije mala, nije mala, triput ratovala.

I opt će, I ope će, robovati neće.

Posljednji stih se mijenja u: I opet će, I opet će, ako bude sreće. Naratovali se jesu.

Srpski etnolog Radomir D. Lukić  u analizi nastajanja srpske nacije, nastavljajući sa primjerima brojnih nacija, nalazi da su se„... i Srbi  počeli uobličavati u zajednicu takvog tipa – od etnički nesrodnih grupa kada su se u njih, od doseljavanja na Balkan i kasnije, u okviru nemanjićke države, , utapali Avari, Pečenjezi, romanizovani Iliri, Tračani, Aromuni, Šiptari, Grci, Sasi – a ostavljajući po strani hipotetično neslovenstvo Srba, ... Dolaskom Turaka taj proces je znatno smanjen, ali nije nestao.: do naših dana posrbljivani su se Jermeni, Jevreji, Cincari, Romi i Vlasi istočne Srbije (čak i Bugari...)“ (Radomir D. Lukić, O pojmovima „etnos“, „narod“, „nacija“..., Gledišta, 1-2,   Beograd 1983, sr. 17) Autor  navodi različita značenja navedenih pojmova.

“Srbi poreklom  iz Crne Gore”, kako sebe rado imenuju, nastanjuju Srbiju još od XV vijeka, najviše u XIX vijeku, raspoređeni pretežno na granici prema Turskoj da bi štitili Srbiiju od Osmančija. Oni su potomci Srba uskoka I došljaka koji su  dobježali ispred najezde Osmanlija nakon Kosovskoga boja.

U pošalici se kazuje:

Rado Srbin ide u vojnike: dva ga drže a trojica vuku.

Koća Popović kao nadrealista: Rado Srbin ide u krajnike.

U parodiji: Padajte, braćo, plinte u krvi,

Pustite mene da bježim prvi.

Poskočica: Haj što Srbin još se drža kraj svih zala,

pjesma ga je održala, njojzi hval. Parodia se: Šljivka ga je održala..

Odista Šljiva je svjetski brend Srbije, zasluženo.

Veseli se, srpski rode

Muziku Himne: Bože pravde, ti što spase… komponovo je Slovenac Davorin Jerko, upisan i kao srpski kompozitor.

“Smutnju” unosi nesporni srpski naučni autoritet  Jovan Cvijić zanosom Srbo-Hrvati.

Svojevremeno su za Vuka Karadžića, ponoviću, bili Srbi svi i svuda, dok je dr Ante Starčević tvrdio da Hrvati žive od Alpa do Carigrada, pa je sve imenovao Hrvatima.

U svome obimnome naučno–istraživačkome radu Jovan Cvijić se osobito bavio etničkim procesima u Južnoslovenskim zemljama, te i bliskostima Srba, Hrvata i Slovenaca. On je smatrao da su  Srbi i  primjenljiv Cvijićev Hrvati jedan narod, ali je i Slovence obuhvatao istom idejom nacionalnoga jedinstva. U sveopštem ratnom metežu koji je nastao zaista su izlišne Cvijićeve „jugoslovenstvujušće“ ideje. Možda je otada omiljena:

Niko nema što Srbin imade,

Srbin ima Hrvata za brata.

Koliko je danas primjenljiv Cvijićev stav?

Pošto se Cvijić koristi samo kada se hoće da zasnuje teritorijalna zaokruženja srpskoga naroda nije naodmet da se makar podsjeti i na njegove zamisli o jedinstvu Južnih Slovena.

          U posebnom tekstu o jedinstvu Južnih Slovena iz juna 1918. godine Jovan Cvijić podsjeća da su već prvi istraživači opazili da su zajedničke osnovne etničke crte Srbo–Hrvata, Slovenaca i Bugara. Bugare odvaja u zaseban entitet, pa se pretežno bavi „Jugoslovenima“. (Jovan Cvijić, Prava slovenačka grupa, Iz društvenih nauka, Vuk Karadžić, Beograd 1965, str. 173).

Svijest o nacionalnom jedinstvu jugoslovenskih plemena se rodila  još u XV vijeku naročito nakon turske invazije i velikih migracija, kada su se uzajamno poznala i počela osjećati da čine „jednu nacionalnu celinu“. Cvijić navodi činjenice, događaje, ličnosti itd. koje pokazuju da su Srbo–Hrvati i Slovenci oblasna imena jednoga istoga naroda (Ljudevit Gaj). Cvijićevi Srbi zagubljeni u Trojstvu, ponom u Dvojstvu samo su pokušaj da se u jugoslovenskoj državi pod Karađorđevima potvrdi značaj srpskoga jezika. Zanimljivo je anegdotski da podsjetim: Kralj Aleksandarposlao je Živojina Mišića u Hrvatsku da ispita kakvo je mišljenje o jedinstveno državi. Kada se vraio kazao je da nema jedinstv sa Hrvatima, več a je bole Velika Srbija. Svetozar Pribićević ga je odvratio izjavom: Kakav je Ujedinitelj kada hoće manju državu.

Umećem: Dr Vladan Đorđević prepričava pukovnika Katardžiju da je Černjajev, glavnokomandujući, pohvalio Crnogorce da su oni danas jedini učinili svoju dužnost, da su se Crnogorci tukli uvek kao junaci, i za to ih darivao.(Srpsko-Turski rat, Uspomene i beleške od 1877. i 1878, knjiga prva, 1907, str. 586)

U djelu o odnosima Crne Gore i Austrije 1814-1894. Đorđević piše da je glavnokomandujući general Černjajev poslije izgubljene bitke kod Đunisa, noću 17/18 oktobra 1876. godine, iz Paraćina,   telegrafisao ruskome caru: „Vsje Srbi ubježali, vsje Ruskoe legli… A Černogorci? Eto drugoe djelo! Eto nastojašči geroi“ (Dr Vladan Đorđević, Crna Gora i Austrija 1814-1894., Beograd 1921, str. 410 )

 

Crnogorska divizija koja je učestvovala u Drugome balkanskome (srpsko-bugarskome) ratu vratila se desetkovana u Crnu Goru (Milutin Mijušković, Velike crnogorske bitke, CID, Podgorica 1997, str. 456-458) Letećemu crnogorsko-hercegovačkome koru bilo je vrlo malo dobrovoljaca iz srpskih pokrajina pod Turcima, izuzev Hercegovaca, iako je taj rat vođen za oslobođenje neoslobođene braće od turskoga ropstva.

Kada je Janko Vukotić, serdar i divizijar, referisao o gubicima crnogorske vojske, kralj Nikola je jetko kazao: „Janko Vukotić nije poslat na Bregalnicu da Srbe uči junaštvu“ (Budo Dragović, Crna Gora i Vasojevići Junaštvo se ne uči, nego  djelima njime diči. Crnogorci su za uzor. U detalju: Porijeklo se vrti, i svrši, od narodne legende o Vasu do vlastelinskoga mita o Nemanjićima. (Isto )

Crnu Goru su „napunili“ Srbi izbjeglice sa Kosova nakon poznate bitke 1389. godine, i uskoci, što sam podrobno razmorio u tekstu Srbi su došljaci( Crnogorski portal, Sep 13, 20)25)  Dovoljno činjenica  sam našao u knjizi Milorada G. Medakovića Život i običaji Crngoraca (najprje štampano u Novome Sadu 1860, reprintovano 1999. u Beogradu. „Crnogorci su uskoci od Kosova, oni su uskakali u današnju Crnu Goru. Uskakali su najviše u XV vijeku“. Znači. Matica im nije Crna Gora niti imaju pravo da imaju Crnu Goru kao srpsku svojinu. I najgore: Crna Gora je tada bila pusta, oblast zetskih gospodara, Balše i Stevana Crnojevića, koji su bili samo Gospodari vsoi Zeti i Pomorskija zemli.  (Život i običaji Crngoraca, str. IIIV).     „Crnogorci su uskoci od Kosova, oni su uskakali u današnju Crnu Goru. Uskakali su najviše u XV vijeku“. Znači. Matica im nije Crna Gora niti imaju pravo da imaju Crnu Goru kao srpsku svojinu. I najgore: Crna Gora  je tada bila pusta, oblast zetskih gospodara, Balše i Stevana C).     rnojevića, koji su bili samo Gospodari vsoi Zeti i Pomorskija zemli.  (Isto. str. III-V) Srbe u Srbiji uveliko broje Srbi poreklom iz Crne Gore, naseljavani od XV vijeka, najčešće u XIX vijeku, pretežno na granicama pema Osmanlijskoj imperiji da je čuvaju.      

 U Popisima stanobvništva Srbi u Crnoj Gori su bili uveliko u manjku, do onoga obavljenoga nakon AB revolucije, kada je mitropolit Amfilohije proglasioda u Crnoj Gori žive samo Srbi.

U “oslobođenoj” Crnoj Gori promjenom vlasti 20. avgusta 2020. godine Srbi postepeno postaju dio vladajuće većine. Na vrhuncu, predsjednik Nove srpske demokratije četnički vojvoda Andrija Mandić postaje predsjednik Skupštine. Doskora su Srbi sebe nazivali ”ugroženi narod”, dok nijesu osvojili vlast koaliciono. Biva da   i sada  klikću da se prema Srbima vrši brutalna diskriminacija zbog toga što se ne prihvata srpska trobojka, srpski jeik u zvanični, dvojno državljanstvo, ne otpiše nezavisno Kosovo… I tako unedogled, kad  ustreba da remete prijem Crne Gore u Evropsku Uniju. Srbi o sebe sve najbolje. Uzvisuju se u Sveti narod   Nebeski narod/Božanski narod Izabrani narod  Narod pre Adma Najstariji narod Sanskrt je Srpski jezik...Sve je S/srpsko, pa je i Njegoš srpski genije, genije zato što je – Srbin.

Idilu samohvalisanja poriču najugledniji Srbi koji kritički prosuđuju. Akademik Jovan Đorđević: „Srbi se ponašaju ne samo kao oslobodioci nego i kao osvajači, bahato i policijski; oni dovode najgore kadrove da upravljaju tim zemljama, oni i tamo podržavaju najgore...“ (Srbi su dobri dok ne dođu, Vijesti, 14. jul 1999, str. 4)

Koča Popović u tekstu O Srbima po profesiji još žešće prigovara, dovolljno za razborite: “Bašibozluk, bagra i brabonjci ustali da obnove Dušanovo carstvo. Srbi su samo protiv onoga ko bi hteo da ih makar malo opameti, a oduševljeno kliču svakome ko ih još više zaglupljuje, unazađuje i unesrećuje. Žalosno je što su Srbi u civilizacijskom i kulturnom pogledu ostali na nivou na kome su bili pre sto godina. Oni nisu u sukobu sa svetom, već sa samima sobom, vraćajući se na šajkaču i opanak iz kojih su jedva izašli. Bio sam i ostao Srbin, ali nisam bolesna zadribanda i Srbenda. Takvi su izdali i o sramotili srpski narod i narugali se njegovoj slavnoj istoriji”.  (Buka,14. 03.2019)                                                                                                                Srbi istorijski nastoje da posrbe Crnu Goru i sve što im godi u Crnoj    Gori od nastanka do sada. Ne libe se sredstava od okupacije do krivotvorina.                                                 Rasprava o Trinaestojulskoj nagradi pokazala je pravu namjeru Mandićevih jurišlija da se slobodarski i antifašistički Trinaestojulski ustanak ponizi, a Trinaestojulska nagrada nezasluženo dodjeljuje Srbima, kako je urađeno 2025. godine, dodjelom osobi koja poriče crnogorsku naciju i nezavisnost Crne Gore, i nema djelo za koje se nagrađuje.