Odgovor na Mandićevu takozvanu „Deklaraciju o pomirenju“: Pokušaj legalizacije kapitulacije, istorijskog revizionizma i poništavanja Crne Gore
(15 riječi)
Jelena Marković
Odgovor na Mandićevu takozvanu „Deklaraciju o pomirenju“: Pokušaj legalizacije kapitulacije, istorijskog revizionizma i poništavanja Crne Gore
Ova inicijativa predstavlja direktan i brutalan udar na Ustav, crnogorski identitet i međunarodni ugled države Crne Gore.
Nakon što su njegovi pokušaji prekrajanja prošlosti na Fundini doživjeli potpuni naučni fijasko i argumentovanu dekonstrukciju, Andrija Mandić i Nova srpska NSD lansiraju novi politički manevar, takozvanu „Deklaraciju o pomirenju i zajedništvu u evropskoj Crnoj Gori“. Iza lažnog evropskog narativa i zapakovanih fraza o suživotu, ne krije se nikakvo iskreno pomirenje, već bezobzirni pokušaj da se legalizuju svi dosadašnji udari na ustavni poredak, crnogorski identitet i međunarodni ugled države Crne Gore.
Ovo nije nikakav vizionarski akt, već nastavak političkog projekta iz januara 2018. godine i tadašnje „Deklaracije o pomirenju potomaka četnika i partizana“. Suština je ostala ista, pod krinkom „pomirenja“ izjednačiti antifašizam i kolaboraciju, sprovesti istorijski revizionizam, a učinjenu štetu i institutionalnu devastaciju proglasiti novom, normalnom realnošću.
1. Izjednačavanje fašizma i antifašizma pod plaštom „pomirenja“
Pravi cilj ove deklaracije jeste trajno izjednačavanje oslobodilačkog, antifašističkog pokreta sa kvislinškim i kolaboracionističkim strukturama iz Drugog svjetskog rata. Nemoguće je miriti vrijednosti antifašizma, na kojima počiva savremena Evropa i ustavni poredak Crne Gore, sa ideologijom Mandića i SPC, koja je u crkvama i manastirima veličala ratne zločince poput Pavla Đurišića, ili sa praksom Srpske pravoslavne crkve koja je 2005. godine među svece uvrstila Milorada „Macu“ Vukojičića i Slobodana Šiljka, osvjedočene izvršioce brutalnih zločina nad civilnim stanovništvom u Pljevljima. Pomirenje sa ideologijom zločina nije pomirenje, to je saučesništvo u zločinu i reviziji istorije.
2. Poništavanje državnih simbola i slavljenje 1918. godine
Dok deklarativno govori o „evropskim integracijama“, Mandić u praksi sistematski urušava državne simbole Crne Gore. Uklanjanje zvanične državne zastave iz hola Skupštine Crne Gore, uklanjsnja državnog grba kao loga iz hola skupstinskog i nametanje neustavnih trobojki, kao i uvođenje skupštinskog loga koji direktno predstavlja Zetsku banovinu, i predstavlja otvoreno slavljenje 1918. godine, momenta kada je Crna Gora nasilno ostala bez svoje države, dinastije, autokefalne crkve i narodnog imena crnogirskog. Njegovo „pomirenje“ zahtijeva da Crnogorci prihvate sopstveno poniženje kao trajnu političku tekovinu.
3. Sistematsko narušavanje odnosa sa susjedima i blokada EU puta
Mandićeva politika direktno ugrožava evropski put Crne Gore i njene dobrosusjedske odnose. Umjesto toga Mandic pravi konflikt sa Hrvatskom. Umjesto poštovanja međunarodnih i regionalnih obaveza, namjernim političkim manevrima u vezi sa rezolucijama o genocidu u Jasenovcu unijeta je razdorna dinamika u odnose sa susjednom Hrvatskom, članicom EU, što je rezultiralo protestnom notom i proglašavanjem ključnih aktera ove politike (Mandića, Kneževića i Bečića) nepoželjnim osobama u toj državi.
Mandićev udar na suverenitet Bosne i Hercegovine, odlaskom na proslave neustavnog praznika Dana RS u Banja Luku kod Milorada Dodika, kao i službenim dočekivanjem Dodika u Skupštini Crne Gore pod trobojkom RS umjesto pod zvaničnom državnom zastavom BiH, direktno je prekršen Ustav susjedne države, što je izazvalo oštru reakciju i protestnu notu iz Sarajeva.
Pored toga, direktna opstrukcija evropskog puta i spoljne politike Crne Gore sprovodi se i kroz lokalne samouprave, usvajanjem inicijativa o "otpriznavanju" nezavisnosti Kosova u opštinama Zeta (kojom upravlja struktura Milana Kneževića) i Pljevlja (na čelu sa Darijom Vranešom, bliskim Mandiću). Ovakvo neustavno djelovanje na lokalnom nivou direktno podriva međunarodne obaveze Crne Gore, gura državu u izolaciju i namjerno se radi kako bi se blokirao ulazak Crne Gore u Evropsku uniju.
4. Klerikalizacija države i udar na ustavni sekularizam,
uprkos tome što je Ustavom jasno definisano da su sve vjerske zajednice ravnopravne i odvojene od države, Mandić i njegova politička grupacija nastoje da Crkvu Srbije (SPC) postave u status de fakto državne crkve. Izjednačavanje svjetovne vlasti sa crkvenim uticajem i uvođenje vjerskog diktata u političko odlučivanje direktno podriva sekularne temelje Crne Gore i njeno građansko ustrojstvo.
5. Falsifikati sa Fundine kao temeljna obmana.
Čitava ova inicijativa oslanja se na konstruisani narativ plasiran na obilježavanju 150 godina Bitke na Fundini. Pokušaj da se veličanstvena pobjeda crnogorske vojske pod komandom knjaza Nikole i vojvode Marka Miljanova preformuliše u isključivo srpski trijumf predstavlja agresivno otimanje crnogorske istorije. Fundina je bila i ostala simbol crnogorske državotvorne borbe za slobodu, a ne poligon za dokazivanje velikosrpskog hegemonizma.
Isto tako, istorijska nauka i primarni izvori jasno razobličavju i dekonstruišu sve njihove tvrdnje: Duklja je u 9. vijeku imala državu i vladara (pečat arhonta Petra) i bila prva priznata kraljevina (1077), dok je Nemanja krajem 12. vijeka vojno pokorio Zetu "mačem i ognjem", kako sam piše u Žitiju Sv. Simeona. Za navodno dobijanje samostalnosti crkve Save Nemanjića1219. godine ne postoji nikakav dokaz niti Tomos u registrima Vaseljenske patrijaršije, već samo pisana osuda ohridskog arhiepiskopa Dimitrija Homatijana zbog otimanja eparhija. Samostalna Zetska mitropolija formirana je 1404. godine za vrijeme Balšića, a Ivan Crnojević 1484. prenosi sjedište na Cetinje, što potvrđuje kontinuitet autokefalne Crnogorske crkve koja je ukinuta tek nelegalnim dekretom 1920. godine. Takođe, u velikom ratu 1876. godine pobjede na Vučjem dolu i Fundini izvojevala je isključivo crnogorska vojska, dok je srpska vojska u isto vrijeme doživjela potpuni slom kod Aleksinca i Đunisa.
Zaključak
Takozvana „Deklaraciju o pomirenju“ nije nikakav akt jedinstva, već pokušaj verifikacije kapitulacije Crne Gore. Domaćoj i međunarodnoj javnosti poručujemo jasnu istinu, nema pomirenja na falsifikatima, nema kompromisa sa antifašističkim tekovinama i nema trgovine sa suverenitetom države Crne Gore. Ko god bi ovo prihvatio bio bi izdajnik svoje domovine.
Pravi put ka evropskoj budućnosti ne vodi kroz lažne deklaracije onih koji poništavaju crnogorske simbole, jezik i istoriju, već kroz dosljedno poštovanje Ustava, vladavinu prava, očuvanje sekularnog građanskog društva i čvrsto savezništvo sa civilizovanim svijetom. Ovo je suprotno vladavini prava a želimo da zatvaramo poglavlje 23 i 24, to ne ide nikako, to je sve suprotno standardima i principima na kojem počiva sama Evropska unija.
Crnogorski forum
11.08.2026.g
0 Komentara