Jelena Marković, predsjednica NVO Crnogorski forum, kazala je da je Srpska pravoslavna crkva (SPC) od raspada SFRJ i tokom ratova 1990-ih imala je značajnu ulogu u poticanju nacionalizma i ratnohuškačkih politika.

„Njen uticaj bio je posebno vidljiv kroz propagandu, podršku vođama i akcijama koje su dovele do etničkog čišćenja, masovnih stradanja i ratnih zločina širom bivše Jugoslavije. SPC je u Francuskoj i drugim zemljama osuđena zbog huškanja na rat i propagande nasilja, dok su mnogi njeni predstavnici doprinosili polarizaciji društva. Danas svjedočimo novim i jednako zabrinjavajućim postupcima: javna afirmacija ratnog zločinca Pavla Đurišića i kanonizacija lica povezanih sa ratnim zločinima, poput Kame i Mace, jasno pokazuje kontinuitet politike glorifikacije nasilja i netrpeljivosti. Ove akcije, zajedno sa ideološkim konceptom svetosavlja i etnonacionalističkim narativima, ugrožavaju regionalno pomirenje, demokratske vrijednosti i ljudska prava“, kazala je Marković.

Takve prakse, kako je navela, šalju mladim generacijama poruku da je nasilje opravdano i glorifikovano, dok međunarodna zajednica, smatra ona, u velikoj mjeri ostaje nijema.

„S obzirom na članstvo Crne Gore u NATO-u i OEBS-u i njene evropske integracije, međunarodne institucije imaju obavezu da jasno reaguju: javno osude glorifikaciju ratnih zločinaca i kanonizacije koje potkopavaju regionalnu stabilnost; zahtijevaju od SPC da se distancira od pojedinaca i praksi povezanih sa ratnim zločinima;podrže edukaciju i aktivnosti civilnog društva u Crnoj Gori i regionu, koje promovišu pomirenje i poštovanje ljudskih prava“, istakla je.

Religijske institucije, uključujući SPC, moraju, smatra, preuzeti odgovornost za svoj društveni uticaj i prestati propagirati ideologije koje destabilizuju društvo i glorifikuju zločine.

„Samo kroz takav pristup moguće je izgraditi mir, stabilnost i demokratski ambijent, u skladu sa evropskim i međunarodnim vrijednostima. Inače međunarodna zajednica EU i UN trebaju donijeti akt đe se zabranjuje rad ovakvim vjerskim zajednicama, i jasni poslati poruku da takve stvari neće tolerisati“, zaključila je Marković.

foto: Privatna arhiva